ايرج افشار

221

دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى )

يادداشت بشريّه در مجموعه‌اى به خط ميرزا عباس خان شيبانى آقاى مصطفى فيضى ، شاعر و فاضل كاشانى سالها پيش از اين چند مجموعه از نوشته‌ها و اوراق متعلق به مرحوم ميرزا عباس شيبانى را كه در اختيار برادرزاده‌اش ( حسن ) بوده است خريدارى كرده بود . اين دفاتر و مجموعه‌هاى نفيس و تاريخى در سال 1354 از مرحوم مصطفى فيضى كاشانى براى كتابخانهء مركزى و مركز اسناد دانشگاه تهران خريده شد و چون محتوى رسائل و وثائق و اسناد مفيدى است اجمالا به معرفى آنها مىپردازد . مقدمة بايد گفت كه ميرزا عباس خان شيبانى فرزند مرحوم على اكبر نديم‌باشى بود . علىاكبر مذكور فرزند ديگرى به نام هاشم داشت و فرزند هاشم به حسن موسوم بود . اين حسن دفاتر ميرزا عباس را بعد از وفات در اختيار داشته است . ميرزا عباس خان رئيس كابينهء مجلس شوراى ملى ( دورهء اول ) و رفيق و همنشين اديب الممالك بوده و در منزل دائى خود مبين الدولهء شيبانى سكنى داشته است . عباس داراى خطى بسيار خوش بود . خودش معتقد بود كه پيرو شيوهء كلهرست . يكى از خطوط او آن لوحه‌اى است كه عده‌اى از ايرانيان براى تبريك شصت سالگى ادوارد براون تهيه كرده و به او فرستاده‌اند و ميرزا عباس آن را كتابت كرده بود ( به خط نستعليق ) . ميرزا عباس مدتى از عمر را به همراه حسينقلى نظام السلطنه در خوزستان بود . بعدها به حلقهء مشروطه‌خواهان درآمد و از همقطاران ميرزا عباسقلى خان آدميت بوده است . از مجموعه‌هاى خطى او مستفاد مىشود كه با محمد خان اقبال الدولهء كاشى همدمى و همنشينى داشته است . ميرزا عباس خان خواهر سرتيپ كاظم خان شيبانى را به زنى گرفته بود .